Boeken opruimen betekent kiezen welke boeken je echt wilt bewaren en welke je loslaat. Dat klinkt eenvoudig, maar voor veel mensen is een boekenverzameling juist moeilijk aan te pakken. Boeken voelen persoonlijk. Je hebt ze ooit uitgekozen, gekregen of meegenomen van een vakantie. Toch helpt opruimen om ruimte te maken, letterlijk en figuurlijk.
Begin met alles bij elkaar leggen
Pak alle boeken uit huis op één plek samen. Dat klinkt overdreven, maar het werkt. Pas als je de volledige stapel voor je ziet, realiseer je hoeveel je hebt. Veel mensen schrikken dan van de hoeveelheid. Haal ook boeken weg die je vergeten was: op de slaapkamer, in de badkamer, in dozen op zolder.
Ga daarna pas één voor één door de stapel. Neem elk boek in je handen. De methode van Marie Kondo, een bekende opruimexpert, stelt de vraag: geeft dit boek me vreugde? Dat is een goede leidraad, maar je kunt het ook concreter maken: heb ik dit boek de afgelopen twee jaar opengeslagen? Ga ik het nog lezen? Zou ik het opnieuw kopen als ik het kwijt was?
Welke boeken mag je gerust wegdoen?
Er zijn een paar categorieën waar je weinig spijt van krijgt als je ze opruimt:
- Boeken die je nooit hebt gelezen en al maanden of jaren “nog ga lezen”
- Oude schoolboeken of studieboeken die je niet meer raadpleegt
- Reisgidsen van bestemmingen die je al bezocht hebt
- Boeken die je uit gewoonte bewaart, maar waarbij je je niet meer kunt herinneren waarom
- Dubbele exemplaren van hetzelfde boek
- Boeken die je niet af hebt gelezen en ook niet van plan bent af te lezen
Boeken die je écht dierbaar zijn, die je opnieuw zou lezen of die een emotionele waarde hebben, bewaar je. Geen discussie nodig. Het gaat er niet om zo min mogelijk te hebben, maar om een verzameling die klopt bij wie je nu bent.
Boeken opruimen zonder schuldgevoel
Een veelgehoorde rem bij het opruimen van boeken is schuldgevoel. Je hebt er geld voor betaald. Je hebt het van iemand gekregen. Je bent er misschien ooit enthousiast over geweest. Geen van die redenen verplicht je om het te bewaren. Een boek dat je niet leest, doet niets voor je, ook al heeft het een mooi omslag of goede recensies gekregen.
Het helpt om te bedenken dat het boek elders meer wordt gewaardeerd. Iemand anders leest het misschien wel van voor naar achter. Dat maakt loslaten makkelijker.
Wat doe je met de boeken die weg mogen?
Je hoeft boeken niet per se weg te gooien. Er zijn meerdere goede opties:
- Kringloopwinkel of tweedehandswinkel: de meeste kringloopwinkels nemen boeken in goede staat aan.
- Buurtbibliotheek of boekenruilkast: steeds meer wijken hebben een openbare boekenruil waar je boeken neer kunt zetten.
- Verkopen: via platforms als Marktplaats of tweedehandse boekenwebsites kun je boeken in goede staat verkopen. Verwacht geen grote bedragen, maar het is beter dan niets.
- Weggeven in je omgeving: vraag familie, vrienden of collega’s of iemand interesse heeft.
- Schenken aan een school of bibliotheek: niet alle scholen of bibliotheken nemen donaties aan, dus bel even van tevoren.
Alleen boeken die beschadigd, beschimmeld of erg verouderd zijn, gooi je weg. Die zijn ook voor een kringloopwinkel niet bruikbaar.
Een handige aanpak als de stapel overweldigend groot is
Zit je met tientallen of zelfs honderden boeken? Verdeel het dan in kleine sessies. Doe een genre per keer: eerst romans, dan non-fictie, dan studieboeken. Zo hoef je niet alles in één dag te beslissen en raakt het je minder snel. Plan per sessie een halfuur tot een uur in. Meer niet.
Na afloop zet je de boeken die je houdt direct terug op de plank. Geef ze een vaste plek. Zo zie je meteen hoeveel ruimte je overhoudt en hoe de collectie er nu uitziet. Dat geeft voldoening en helpt je om niet meteen weer nieuwe boeken te kopen om de lege plek te vullen.
Boeken opruimen lukt het best als je het niet als verlies ziet, maar als een keuze voor wat echt bij je past. Een kleinere, bewuste verzameling is fijner dan een overvolle kast met boeken die je allang niet meer opslaat.